Kurumsal müşterinin gönderdiği sözleşme, kurumsal müşterinin hukukçusu tarafından yazıldı. Tek tarafın gözüyle yazılmış olması bir kusur değil, beklenen durum. Sizin işiniz onu iki taraflı hale getirmek.
Kurumsal satın almada dört madde neredeyse her zaman karşı tarafın lehine gelir: fikri mülkiyet, sorumluluk tavanı, ödeme ve münhasırlık. Dördü de pazarlığa açıktır. Değişiklik istemek işi kaçırmaz, çünkü karşı tarafın hukuk ekibi bu talepleri her gün alır.
Aşağıda her madde için üç şey var: sözleşmede göreceğiniz tipik cümle, o cümlenin pratikte ne anlama geldiği ve karşı tarafa olduğu gibi gönderebileceğiniz hazır bir metin.
Fikri mülkiyet
Sözleşmede göreceğiniz cümle genelde şudur: "İşbu Sözleşme kapsamında ortaya çıkan tüm fikri ve sınai mülkiyet hakları münhasıran Müşteri'ye aittir."
Bu cümle olduğu gibi kaldığında yazdığınız kodu, kütüphanenizi ve altyapınızı ikinci bir müşteriye satamazsınız. Kendi birikiminizi tek bir işle birlikte devretmiş olursunuz.
Sevgili [Karşı tarafın adı], Sözleşmede fikri mülkiyet maddesini inceliyorum. Şöyle revize etmek istiyorum: "Bu Sözleşme kapsamında Yüklenici tarafından özel olarak üretilen ve Sözleşmede yazılı olan fikri ve sınai mülkiyet hakları Müşteri'ye aittir. Yüklenicinin Sözleşme öncesinde sahip olduğu ve Sözleşmeye aktardığı araçlar, kütüphaneler ve kod (atıfla belirtilecek) Yüklenicinin mülkiyetinde kalır ve Yüklenici bunları diğer projelerinde kullanabilir." Bu şekilde her iki tarafın haklarını da korumuş oluruz. Teklifim nasıl görünüyor? [İmza]
Bu metni e-postaya yapıştırın ya da karşı tarafa doğrudan gönderin. Tonu "biz böyle anlıyoruz" olsun, iddia gibi değil.
Önemli bir ayrıntı: karşı tarafın tüm kütüphanenize sahip olmamasını sağlayan şey bu paragrafın kendisi değil, hangi kaynakların sözleşmeden önce zaten var olduğunun listelendiği ektir. Sözleşmeye bir annex koyup her iki tarafın gördüğü kütüphane listesini oraya yazın.
Sorumluluk tavanı
Tipik cümle: "Yüklenici, Sözleşme'nin ihlalinden doğacak her türlü doğrudan ve dolaylı zarardan sorumludur."
Bu cümleyle iki yüz bin liralık bir iş için şirketinizin tamamını riske atıyorsunuz. Sorumluluğun bir üst sınırı yok.
Sevgili [Karşı tarafın adı], Sorumluluk maddesini inceliyorum. Şöyle yazılması gerektiğini düşünüyorum: "Yüklenicinin toplam sorumluluğu, bu Sözleşme kapsamında aldığı toplam bedelle sınırlıdır. Taraflar, örnek, arızi, dolaylı ya da sonraki zararlardan karşılıklı olarak sorumlu değildir. (İstisna: ağır kusur ve kast durumlarında bu sınırlama geçerli değildir.)" Bu pazarlıkta taraflar eşit konumdadır, asimetrik değil. Ne dersin? [İmza]
Tavan koymak pazarlığın en normal parçasıdır. Kurumsal bir şirkete yüzde yüz risksiz bir sözleşme gönderirseniz, size de yüzde yüz tavan koyarlar.
Ağır kusur ve kast istisnasını metinde bırakın. O kayıt hem hukuken doğru durur hem de karşı tarafa itiraz edecek bir yer bırakmaz.
Ödeme
Tipik cümle: "Ödeme, işin Müşteri tarafından kabul edilmesini takip eden 60 gün içinde yapılır."
Buradaki sorun altmış gün değil. Sorun, kabulün ne zaman gerçekleşeceğinin yazmaması. Kabul için süre yoksa ödeme tarihi hiç başlamaz.
Sevgili [Karşı tarafın adı], Ödeme maddesi hakkında tek değişiklik istiyorum: "Müşteri, işi teslim aldığı tarihten itibaren 10 gün içinde kabul ya da reddettiğini bildirir. Bu sürede bildirimde bulunmayan müşteri işi kabul etmiş sayılır. Ödeme, kabul tarihinden itibaren 60 gün içinde yapılır." Böylece işin bittiğini bildirdikten sonra dosya haftalarca açık kalmaz. Bu şekilde nasıl? [İmza]
Kabul için süre koymak karşı tarafın beklemesini kestirir ve size tanımlı bir ödeme tarihi verir. On gün sektör standardıdır. Aşağı çekilebilir ama beş günün altına inmeyin.
Münhasırlık
Tipik cümle: "Yüklenici, Sözleşme süresince ve sona ermesinden itibaren 2 yıl boyunca Müşteri ile aynı sektörde faaliyet gösteren üçüncü kişilere hizmet veremez."
Bu maddeyle bir müşteri kazanıp bir sektör kaybedersiniz. İki yıl boyunca uzmanlaştığınız alanda çalışamaz hale gelirsiniz.
Sevgili [Karşı tarafın adı], Münhasırlık maddesini şöyle revize etmek istiyorum: "Yüklenici, Sözleşme süresince Müşteri'nin doğrudan rakibi olan kişilere, Müşteri'nin yazılı onayını almadan hizmet veremez. Sözleşme sona erdikten sonra bu kısıtlama uygulanmaz. (Müşteri, iş bittikten sonra Yüklenici'nin müşteri geçmişini gizli tutma talebine saygı gösterir, ancak bu bir faaliyet yasağı olarak yazılmaz.)" Böylece kampanya süresince rekabet endişeniz karşılanmış olur. [İmza]
Dördünü aynı anda göndermeyin
Dört teklifi tek mesajda yollarsanız ortaya bir "sözleşme tartışması" çıkar ve işi kaybedeceğinizi düşünmeye başlarsınız.
Bunun yerine birer gün arayla, teker teker gönderin. Karşı taraf bir maddeye cevap verdiğinde sonraki teklifi olduğu gibi değil, aldığınız cevaba göre uyarlanmış şekilde iletin. "Biz şu maddeyi şöyle anlıyoruz" tonuyla ilerlediğinizde kabul oranı belirgin biçimde yükselir.
Bir not: elinizdeki sözleşmede fesih, telif ve veri gibi başka riskli maddeler de olabilir. Onlar işin özeline bağlı olduğu için burada genel bir metin veremiyorum.
Bu dört maddeyi gönderdikten sonra karşı taraf sizi sıkıştırırsa ya da sözleşmede bu dördü kadar önemli başka bir şey görürseniz yazın. Metni baştan sona geçirip kalan bölümler için tam olarak ne yazılması gerektiğini çıkaralım.
Bu sayfadaki bilgiler ve örnek metinler genel bilgilendirme amaçlıdır, somut olaya ilişkin danışmanlık yerine geçmez. Her sözleşme kendi metni üzerinden değerlendirilmelidir.
Bu rehber yalnızca genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki tavsiye niteliği taşımaz. Rehberi okumak Defensible Consultancy ile avukat-müvekkil ilişkisi kurmaz. Bu alanlardaki mevzuat hızla değişir; harekete geçmeden önce kendi durumunuza özel danışmanlık alın.