Kayıt Ekranını Yedi Maddede Geçin

Kararın kayıt ekranını doğrudan ilgilendiren kısmı şu: aydınlatma metni ile açık rıza metni ayrı ayrı düzenlenecek, aynı platformda sunulsa dahi ayrı başlıklar ve ayrı işlem adımlarıyla kurgulanacak. "Okudum, kabul ediyorum" gibi ifadelerle aydınlatmanın onaya bağlanması hukuka aykırı.

Aşağıdaki yedi maddenin her birinde bugün ekranların büyük kısmında ne yazdığını ve ne yazması gerektiğini bulacaksınız. Kendi kayıt ekranınızı başka bir sekmede açıp yanında ilerleyin, on dakika sürer.

Kullanıcının tek bir yerde hem bilgilendirildiği hem izin verdiği bir blok var mı?

Bugün genelde böyle: `[x] Aydınlatma metnini ve açık rıza metnini okudum, kabul ediyorum.`

Böyle olmalı: Kişisel verilerinizin nasıl işlendiğini Aydınlatma Metni'nde bulabilirsiniz.

Bu satır artık kutucuk değil, bilgilendirme. Aydınlatma yükümlülüğünü kullanıcıya metni sunarak yerine getiriyorsunuz, onaylatarak değil. Gerçekten rıza gereken bir işleme varsa, o rıza aynı satırda değil ayrı bir başlık ve ayrı bir adım olarak duracak. İkisini birleştiren her tasarım baştan sakat.

Bugün genelde böyle: `[x] Aydınlatma metnini okudum, kabul ediyorum.`

Böyle olmalı: Kutucuk tamamen kalkar, yerine aydınlatma metnine giden bir bilgilendirme satırı gelir.

Kutucuğun işaretini kaldırmak yetmiyor, orada boş kutucuk da durmamalı. Bilgilendirmenin onay mekanizması olmaz. Kutucuğu bırakırsanız kullanıcıya bir şey seçtiriyormuş gibi yapıyorsunuz ama seçilecek bir şey yok, çünkü kabul etmese de veri yine işlenecek. Ekranın söylediği şeyle arkada olan şey birbirini tutmuyor.

Bu madde listedeki en yaygın hata. Türkiye'deki kayıt ekranlarının büyük kısmında tam olarak bu cümle duruyor.

Ekranı gizli sekmede yeniden açın ve hiçbir şeye dokunmadan bakın.

Bugün genelde böyle: Sayfa açıldığında pazarlama izni kutucuğu işaretli geliyor, kullanıcı istemiyorsa kaldırması gerekiyor.

Böyle olmalı: Bütün izin kutucukları boş açılır. Formun varsayılan değeri, hiçbir izin verilmemiş halidir.

Önceden işaretli kutucukta seçimi kullanıcı yapmıyor, siz yapıyorsunuz ve kullanıcı fark etmediği için itiraz etmiyor. Sessizlik onay sayılmıyor. Pratikte de sağlam değil: sonradan "ben bunu istemedim" diyen bir kullanıcıya karşı elinizde gösterebileceğiniz hiçbir irade beyanı yok.

Bugün genelde böyle: `[x] Kullanıcı Sözleşmesi'ni, Aydınlatma Metni'ni ve ticari elektronik ileti gönderilmesini kabul ediyorum.`

Üç ayrı şey var ve üçünün hukuki niteliği farklı. Kullanıcı sözleşmesi bir sözleşmenin kurulması, kabul gerekiyor. Aydınlatma bir bilgilendirme, kabul gerekmiyor. Ticari elektronik ileti ayrı bir izin ve verilmemesi hizmete erişimi engellememeli.

Üçünü tek kutucukta topladığınızda kullanıcı üçünü ayrı ayrı reddedemiyor. Reddedilemeyen bir izin, verilmiş sayılmıyor.

Sıralamaya da dikkat edin: pazarlama izni en altta ve boş dursun, ilk sırada değil.

Hizmeti vermek için zaten zorunlu olan verilerde kullanıcıdan izin istiyor musunuz?

Bugün genelde böyle: `[x] Hesabımın oluşturulması ve hizmetin sunulması amacıyla kişisel verilerimin işlenmesine açık rıza veriyorum.`

Böyle olmalı: Bu kutucuk tamamen kalkar. Hesabın kurulması için zorunlu olan verilerde yalnızca aydınlatma yapılır, ayrıca rıza istenmez.

Bu maddenin ters yönde çalışması çoğu ekibi şaşırtıyor. Fazladan izin istemek daha güvenli değil, daha riskli. Zaten başka bir hukuki sebeple işlediğiniz veri için rıza aldığınızda, kullanıcıya "istersen vermeyebilirsin" demiş oluyorsunuz. Kullanıcı rızasını geri çektiğinde işlemeyi durdurmanız gerekiyor ama duramıyorsunuz, çünkü hizmeti vermek için o veriye ihtiyacınız var. Kendi elinizle tutamayacağınız bir söz vermiş oluyorsunuz.

Yan etkisi de var: gereksiz her kutucuk kayıt ekranını uzatıyor.

Pazarlama kutucuğunu işaretlemeden Kaydol butonuna basabiliyor musunuz?

Bugün genelde böyle: Pazarlama izni işaretlenmeden Kaydol butonu pasif kalıyor veya form hata veriyor.

Böyle olmalı: Kaydol butonu yalnızca zorunlu alanlara ve kullanıcı sözleşmesine bağlıdır. Pazarlama izni işaretlenmese de kayıt tamamlanır.

Bir izni vermemenin bedeli hizmeti kullanamamaksa, o izin özgür iradeyle verilmiş olmuyor. Toplanan iznin geçerliliği tartışmalı hale geliyor ve elinizdeki liste değersizleşiyor.

Testi kolay: kutucuğu boş bırakın ve kaydolmayı deneyin. Butona basamıyorsanız bu madde sizde var.

Kullanıcı henüz ürünü görmeden kaç izin soruluyor?

Bugün genelde böyle: Kayıt ekranında üç izin birden soruluyor. Kullanıcı ürünü henüz açmadı, neyi kabul ettiğini bilmiyor.

Böyle olmalı: Kayıt ekranında yalnızca hizmeti kurmak için zorunlu olan kalır. Pazarlama izni bültene abone olunan ekrana, bildirim izni bildirimin ilk gerektiği ana, konum izni konumun ilk kullanıldığı yere taşınır.

Bu, listedeki tek ürün maddesi ve dönüşüme en çok dokunan madde. Dönüşümü düşüren şey kutucuk sayısı değil, yeri. Yanlış anda sorulan izin sürtünme gibi duruyor çünkü kullanıcı henüz karşılığında ne aldığını bilmiyor. Aynı izin doğru anda sorulduğunda normal duruyor çünkü bağlam belli.

Aynı izin, aynı metin, farklı yer. Sonuç bambaşka.

Adım bir, kayıt ekranı. E-posta, şifre, kullanıcı sözleşmesi kutucuğu. Altında aydınlatma metnine giden bilgilendirme satırı, kutucuk yok. Pazarlama izni bu ekranda sorulmuyor.

Adım iki, ilk kullanım. Kullanıcı ürünü görüyor ve ilk değeri alıyor. Bu adımda hiçbir izin sorulmuyor.

Adım üç, ilgili özelliğin içi. Pazarlama izni tam burada, boş kutucukla. Kullanıcı ne aldığını biliyor, çünkü o özelliğin içinde duruyor.

Her izin, ilk gerektiği anda ve kendi bağlamında.

Dayanak: Kişisel Verileri Koruma Kurulu İlke Kararı 2026/347, Resmî Gazete 24.03.2026.

Bu rehber genel bilgilendirme amaçlıdır, somut olaya ilişkin danışmanlık yerine geçmez.